Trust everything

's-Hertogenbosch | Eindhoven | Amsterdam

GEEN SANERINGSPLICHT, TOCH GEBREKKIG?

14 november 2017

Ondanks het ontbreken van een saneringsplicht kan een bodemverontreiniging nog steeds afbreuk doen aan het normale gebruik van een onroerende zaak. Dit oordeelde de Hoge Raad in haar arrest van 7 oktober 2016. Nu deze vraag het afgelopen jaar steeds vaker een rol is gaan spelen in onze praktijk, vonden wij het verstandig om dit arrest op een praktische wijze nader te bespreken.

Wat was er aan de hand? Kopers hadden een oude boerderij aangekocht. De boerderij zelf bevatte een groot aantal bouwkundige gebreken en ook de bodem was verontreinigd (met asbest, puin, olie en PAK’s). De gebreken van bouwkundige aard waren bij de kopers bekend, althans kenbaar ten tijde van de aankoop. Ten aanzien van die gebreken hebben alle rechters (rechtbank, hof en hoge raad) overwogen dat het op de weg van kopers had gelegen om nader onderzoek naar de staat van de boerderij en de bijbehorende gebouwen te verrichten, gezien de vele kenbare en bekende gebreken. Op de verkopers rustte dan ook geen verdergaande mededelingsplicht, ook al hadden zij de garantie gegeven dat het verkochte de eigenschappen bezat die voor het normale gebruik ervan nodig waren, te weten als woonhuis met gezin. De omvang van die garantie moet echter worden uitgelegd naar wat de kopers, mede gelet op de kenbare ouderdom en gebreken van de boerderij, mochten verwachten.

Hoge Raad

Wat betreft de bodemverontreiniging lag de zaak naar het oordeel van de Hoge Raad anders. Zowel de Rechtbank als het Hof kwamen met betrekking tot de bodemverontreiniging, voor zover die niet gesaneerd moet worden, tot het oordeel dat geen sprake was van een tekortkoming aan de zijde van verkopers. De Hoge Raad ging daar echter niet in mee. Volgens de Hoge Raad ging het Hof wat te kort door de bocht door haar oordeel onvoldoende te motiveren. Sterker nog, op de verontreiniging met minerale olie en PAK was het Hof in het geheel niet ingegaan. Verder had het Hof over de asbestverontreiniging, waarop geen saneringsverplichting van toepassing is, niet duidelijk gemaakt of, en in hoeverre, deze verontreiniging afbreuk doet aan het normale gebruik van de boerderij voor bewoning met een gezin zoals in de overeenkomst was gegarandeerd. Volgens de Hoge Raad is er dus een belangrijk verschil tussen gebreken boven en onder de grond. Dit verschil is volgens de Hoge Raad te verklaren doordat bodemverontreiniging naar zijn aard een meer verborgen karakter heeft.

Eerder had de Hoge Raad reeds overwogen dat een eventuele wettelijke saneringsplicht losstaat van de vraag of een bodemverontreiniging al dan niet non-conformiteit oplevert. Ook niet-ernstige verontreiniging dan wel verontreiniging waarvoor geen saneringsplicht bestaat kan afbreuk doen aan de geschiktheid van het gekochte voor het normale gebruik. Zo kan op een later tijdstip wel een saneringsplicht worden aangenomen, bijvoorbeeld bij nieuwe (ver)bouwplannen. Sterker nog, ook al staat de verontreiniging niet in de weg aan het gebruik, dan kan nog steeds sprake zijn van non-conformiteit als de koper aan de hand van mededelingen van de verkoper de aanwezigheid van bodemverontreiniging niet hoefde te verwachten. In het nu besproken arrest zet de Hoge Raad een streep door het oordeel van het Hof dat – bij de onderdelen van de locatie waar geen sprake was van een saneringsplicht – de eigen onderzoeksplicht van de kopers boven de in de koopovereenkomst opgenomen garantie van de verkopers zou gaan. Een ander hof moet zich nu gaan buigen over de concrete vraag of de aanwezige bodemverontreiniging in de weg staat aan een normaal gebruik als woning. Wij houden u op de hoogte van de definitieve uitkomst.

Advies

Hoewel voorkomen altijd beter is dan genezen, lees het laten verrichten van onderzoek altijd verstandig is voor kopers, kan een verkoper zich dus niet altijd verschuilen achter gebrekkig onderzoek door kopers. Dat is ook logisch, verkopers weten vaak van de hoed en de rand en hebben dan de plicht om deze kennis te delen met hun contractspartij.

Adviseren en procederen over bodemgerelateerde kwesties is één van de niches waar ons team bijzondere kennis en kunde in huis heeft. Met name omdat het vaak over complexe en technische discussies gaat, is een advocaat die bijzondere affiniteit heeft met dergelijke zaken een groot voordeel.

Door: Tim Segers

 

Meer weten?

Voor meer informatie over dit artikel kunt u contact opnemen met

Laatste artikelen in asbest

12 september 2018

ASBESTDAKENVERBOD 2024 GEWIJZIGD

Het Asbestdakenverbod 2024 is op dit moment in behandeling in de Tweede Kamer. De staatssecretaris heeft hangende deze procedure het wetsvoorstel aangepast.

Lees verder

12 september 2018

CERTIFICERENDE INSTELLING MOET ALGEMENE BEGINSELEN VAN BEHOORLIJK BESTUUR IN ACHT NEMEN

Een certificerende instelling is een privaat bedrijf waaraan een publieke taak is toebedeeld. Dit betekent dat deze instelling ook als een bestuursorgaan moet denken en handelen. Maar welke gevolgen brengt dat met zich mee?

Lees verder

12 september 2018

GEMIST ASBEST? INVENTARISEERDER TREKT VAAK AAN HET LANGSTE EIND

In de praktijk is gebleken dat het voor een opdrachtgever geen gemakkelijke klus is om een inventariseerder aansprakelijk te houden en haar schade vergoed te krijgen.

Lees verder
Heeft u een vraag? Wij helpen u graag verder. Neem contact op met een van onze specialisten.

Onze diensten