Trust everything

's-Hertogenbosch | Eindhoven | Amsterdam

BATTLE OF FORMS: KNOCK-OUT

17 februari 2017

Het (laten) opstellen van algemene voorwaarden is stap 1 bij effectief contracteren en het beheersen van risico’s. Op de inhoud van de algemene voorwaarden kun je je echter niet beroepen als deze niet juist van toepassing zijn verklaard. Daarbij moet je ook opletten of de wederpartij haar voorwaarden niet ook van toepassing verklaart. In het geval van botsende voorwaarden gelden in internationaal verband andere regels dan in ons Nederlands recht. Hoe hiermee om wordt gegaan bij contracten tussen partijen die gevestigd zijn in verschillende EU-lidstaten illustreert de uitspraak van de rechtbank Amsterdam d.d. 30 november 2016.

Algemene voorwaarden maken, mits zij toepasselijk zijn, deel uit van de tussen partijen gesloten overeenkomst. In de eerste plaats is het dus van belang dat vóór of bij het sluiten van een overeenkomst de algemene voorwaarden van toepassing worden verklaard. Met een deugdelijke standaard toepasselijkheidsverklaring op alle uitgaande documenten en een juiste link en vermelding op je website, zet je een belangrijke stap. Daarmee ben je er echter nog niet. Het kan immers zo zijn dat beide contractanten voor of bij het aangaan van de overeenkomst verwijzen naar hun eigen algemene voorwaarden. Er is dan sprake van een zogenaamde ‘Battle of Forms’. Het is in zo’n geval onduidelijk welke voorwaarden van toepassing zijn en het risico bestaat dat in een eventueel geschil geoordeeld zal worden dat de algemene voorwaarden van de wederpartij van toepassing zijn.

De Nederlandse wet bepaalt hierover: "Verwijzen aanbod en aanvaarding naar verschillende algemene voorwaarden, dan komt aan de tweede verwijzing géén werking toe, wanneer daarbij niet tevens de toepasselijkheid van de in de eerste verwijzing aangegeven algemene voorwaarden uitdrukkelijk van de hand gewezen wordt". Dit betekent dus dat je altijd de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden van de wederpartij uitdrukkelijk van de hand moet wijzen. Het is van belang dat je daarbij “het laatste woord” hebt.

In internationaal verband gelden andere regels, zo heeft de rechtbank Amsterdam onlangs bevestigd (http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBAMS:2016:7951).

In een geschil tussen de Bijenkorf (NL) en MPA (UK) deden beide partijen een beroep op hun algemene voorwaarden waarin een forumkeuze is opgenomen, elk voor een verschillend gerecht. Er was dus sprake van een battle of forms. In de literatuur worden in dit verband drie verschillende theorieën onderscheiden, te weten first shot, last shot en knock out. Naar Nederlands recht geldt dus de last shot-theorie. De kwestie tussen de Bijenkorf en MPA had een internationaal karakter. De beoordeling van de vraag of een rechtsgeldig forumkeuzebeding tot stand is gekomen, moet op grond van het unierecht autonoom worden beantwoord. Dat betekent dat niet van belang is welk rechtsstelsel de overeenkomst beheerst. De rechtbank heeft overwogen dat de knock out-theorie (waarbij de algemene voorwaarden met daarin opgenomen de forumkeuzes elkaar neutraliseren) het beste aansluit bij de regels over wilsovereenstemming bij het aannemen van een forumkeuze volgens de herschikte EEX-Verordening. Nu beide partijen een andere bedoeling hebben gehad voor de aanwijzing van een bevoegde rechter, stond vast dat aanbod en aanvaarding over de forumkeuze over en weer niet overeenstemden, althans een duidelijke wilsovereenstemming van partijen ontbrak. De rechtbank heeft dan ook beide forumkeuzes terzijde geschoven en de vraag naar de bevoegde rechtbank beantwoord aan de hand van de bevoegdheidsregels uit de herschikte EEX-Verordening. Volgens de hoofdregel uit de EEX-Verordening is de rechtbank van de woonplaats van gedaagde (in dit geval de plaats van vestiging van de Bijenkorf) bevoegd kennis te nemen van het geschil. De door MPA gehanteerde algemene voorwaarden en de daarin opgenomen forumkeuze voor ‘The Courts of England and Wales' konden MPA niet baten.

 

Meer weten?

Voor meer informatie over dit artikel kunt u contact opnemen met

Laatste artikelen in procesrecht & arbitrage

4 februari 2016

Huidige ontwerpbesluit asbestdakenverbod biedt onvoldoende zekerheid

De Raad van State is kritisch op het voorgenomen asbestdakenverbod. Daarom besluit de staatssecretaris het verbod aan te passen. Wij vertellen u waarom.

Lees verder

15 januari 2016

Nieuwe wet biedt wettelijke grondslag voor ‘Naming and Shaming’

Op 1 januari 2016 is de Wet aanpak schijnconstructies in werking getreden. Deze wetswijziging heeft ook voor de asbestbranche belangrijke gevolgen. Lees erover in deze bijdrage.

Lees verder

14 januari 2016

Invoering van het Centraal Digitaal Beslagregister

Medio 2013 heeft het kabinet aan de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) gevraagd een ontwerp te maken voor de invoering van het zogeheten Centraal Digitaal Beslagregister (CDB). Het CDB is bedoeld om gelegde beslagen per debiteur inzichtelijk te maken.

Lees verder

11 januari 2016

Verbetering, bescherming koper onroerende zaak

Verbeterde werking Vormerkung door op 1 januari 2016 in werking getreden wetswijziging.

Lees verder

Onze diensten

Heeft u een vraag? Wij helpen u graag verder. Neem contact op met een van onze specialisten.