Dices Over Newspaper 2656028 640

De risico's van onzorgvuldig ontslag

29 september 2020

Zoals elke werkgever weet is het onder het Nederlandse arbeidsrecht niet makkelijk om een werknemer te ontslaan. Pas als aan één van de in de wet genoemde acht redelijke gronden voor ontslag of, sinds 1 januari 2020, een combinatie van verschillende gronden is voldaan zal een rechter de arbeidsovereenkomst met een werknemer ontbinden. Voor elk van deze gronden gelden andere, vaak vergaande vereisten. Voldoet u als werkgever niet aan deze vereisten en/of handelt u daarbij onzorgvuldig en vraagt u toch ontbinding, dan kan de kantonrechter een zogenaamde billijke vergoeding toekennen aan de werknemer als compensatie. Die vergoeding kan zeer hoog uitvallen, zo blijkt uit een recente uitspraak van de kantonrechter Den Haag, die aan een werknemer een billijke vergoeding van ruim € 300.000 toekende*.

* Rechtbank Den Haag, ECLI:NL:RBDHA:2020:8053.

Vermeend disfunctioneren

Het ging in deze zaak om een architectenbureau, Mecanoo, die een werkneemster in dienst had als Senior Architect. Deze vrouw was 59 jaar en was al sinds 1995 in dienst bij Mecanoo. Haar salaris bedroeg € 5.160 bruto per maand. Medio 2017, nadat deze werkneemster 22 jaar in dienst was geweest bij Mecanoo, kreeg zij tijdens een functioneringstraject te horen dat haar werkgever blij met haar was, maar dat zij mee diende te gaan in de “change van het bureau” en zich meer proactief diende op te stellen. In 2018 werd haar als verbeterpunt meegegeven dat ze meer tijd moest steken in netwerken. Over 2017 en 2018 is haar functioneren steeds als voldoende beoordeeld. Op 3 april 2019 werd de toon harder: veel collega’s zouden niet meer met de werkneemster willen werken. Ook zou de werkneemster te weinig aan acquisitie doen. Drie maanden later, op 1 juli 2019, geeft Mecanoo aan dat er weinig verbetering zichtbaar is en wordt de eerdere kritiek grotendeels herhaald. Conclusie van Mecanoo is dat de werkneemster haar functie niet waarmaakt. De werkneemster bestrijdt dit in haar reactie. Nadat Mecanoo schriftelijk enkele voorbeelden van het vermeende disfunctioneren geeft, volgt op 7 augustus 2019 nog een gesprek. Daarin wordt een concept-verbeterplan aangeleverd, waarin verbeterpunten en afspraken (lees: einddoelen) staan. De werkneemster meldt zich kort daarop ziek.

Ontbindingsprocedure

Gesprekken tussen partijen lopen op niets uit en enkele maanden later dient Mecanoo een ontbindingsverzoek in bij de kantonrechter. In de ontbindingsprocedure zijn partijen het erover eens dat de arbeidsovereenkomst moet eindigen. Volgens de werkneemster is dat echter het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen van Mecanoo. Zij vordert dan ook een billijke vergoeding. Volgens de werkneemster heeft Mecanoo haar, na 24 jaar goed functioneren, overvallen met onterechte beschuldigingen van disfunctioneren. Ook was het verbeterplan niet concreet en heeft Mecanoo in het traject niet zorgvuldig gehandeld. De rechter betrekt in zijn overwegingen het feit dat de werkneemster in 2017 en 2018 nog positief is beoordeeld. Weliswaar is meerdere keren door Mecanoo aangegeven dat het functioneren niet goed zou zijn, maar zij zou pas in augustus 2019 met verbeterpunten zijn gekomen. Op dat moment wist de werkneemster dus pas wat aan haar functioneren ontbrak. Daar komt bij dat deze verbeterpunten volgens de rechter te weinig concreet zijn. Daarnaast had Mecanoo duidelijk moeten maken waarom zij na een dergelijk lang dienstverband plotseling van mening was dat de werkneemster onvoldoende functioneerde. Alles overwegende komt de rechter tot de conclusie dat Mecanoo niet als goed werkgever heeft gehandeld en de situatie onzorgvuldig heeft aangepakt.

Billijke vergoeding

Daarmee komt volgens de rechter aan de werknemer een billijke vergoeding toe. De hoogte van deze vergoeding hangt af van alle omstandigheden van het concrete geval, waaronder compensatie van het ernstig verwijtbaar handelen. Ook de gevolgen van het ontslag voor de werknemer kunnen een rol spelen. De kantonrechter Den Haag motiveert zijn beslissing uitvoerig. Allereerst krijgt de werkneemster een vergoeding van € 15.000 ter compensatie van het ernstig verwijtbaar handelen. Verder overweegt de kantonrechter dat de werkneemster, gelet op haar leeftijd en het feit dat zij haar hele werkende leven bij Mecanoo heeft gewerkt, waarschijnlijk geen baan op vergelijkbaar niveau meer gaat vinden in de vaak jonge creatieve sector. De inkomensschade van de werkneemster wordt vastgesteld op het loon dat zij zou hebben ontvangen tussen de ontbindingsdatum en het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd in 2028. Dit is een totaalbedrag van € 456.660,-, namelijk 88,5 (!) maandsalarissen. Daar trekt de kantonrechter wel nog de transitievergoeding en de WW-uitkering waar de werkneemster recht op heeft vanaf. In totaal komt de kantonrechter uit op een bedrag van € 300.445,50 wat Mecanoo aan de werkneemster moet betalen.

Conclusie

Hoewel de omstandigheden van het geval in deze zaak uitzonderlijk zijn, laat deze uitspraak duidelijk zien wat het gevaar is van een onzorgvuldig ontslag. Over het algemeen wordt in soortgelijke gevallen het ontbindingsverzoek zelfs afgewezen waardoor de werknemer in dienst blijft, maar in dit geval wilde de werkneemster dat zelf ook niet. Mecanoo had flink wat kosten kunnen besparen door vanaf het begin adequaat juridisch advies in te winnen en het verbetertraject beter in te richten. Heeft u te maken met een disfunctionerende werknemer? Onze specialisten Arbeidsrecht hebben uitgebreide ervaring in dergelijke trajecten en zij helpen u graag verder. Neem gerust contact op.

Auteur: