Stel, een consument koopt stoelen in jouw webshop. Je vraagt de consument om 25% aan te betalen om te bestelling af te ronden. Als de stoelen bij jou binnen zijn, vraag je de consument de resterende 75% over te maken en geef je aan dat de bezorging zal plaatsvinden na ontvangst van de betaling. Mag dat?
Moment van betaling
De wet gaat uit van het principe van gelijk oversteken: de verkoper overhandigt het gekochte product aan de koper en de koper betaalt gelijktijdig de koopprijs aan de verkoper.[1] Denk hierbij aan de situatie dat je een product verkoopt in een winkel aan een koper. Na betaling in de winkel kan een koper het product direct mee naar huis nemen.
Dit gelijk oversteken werkt niet bij online verkoop en thuisbezorging van het gekochte; de koper zal dan moeten betalen aan de bezorger of zodra de bezorger voor de deur staat. Dat is praktisch onwenselijk.
Veel ondernemers kiezen daarom voor een bestelproces waarbij de koper de koopsom betaalt bij het plaatsen van de bestelling, veelal via Wero (voorheen iDEAL). In deze situatie betaalt de consument dus vóór de levering.
Dit levert zekerheid en gemak op voor de verkoper: de koopsom is binnen voordat de verkoper aan diens leveringsverplichting moet voldoen en voorkomt daarmee dat hij na levering achter de betaling van de koopsom aan moet gaan.
Wettelijke beperkingen bij vooruitbetaling
Betaling door de consument voor levering van het gekochte product noemen we vooruitbetaling.
Waar vooruitbetaling voordelig is voor de verkoper, is dat (potentieel) nadelig voor de koper. Vanuit consumentenbescherming perkt de wet daarom de bevoegdheid van de verkoper in om vooruitbetaling te eisen: de consumentkoper mag slechts tot een vooruitbetaling van ten hoogste de helft van de koopprijs worden verplicht.[2]
Koper en verkoper mogen onderling wel afspreken dat de koper meer dan 50% vooruitbetaalt. Dan is er immers geen sprake meer van een verplichting tot vooruitbetaling, maar van een onderlinge afspraak daarover. Let hierbij op, dat die afspraak niet gemaakt kan worden via de algemene voorwaarden van de verkoper. Dit moet echt individueel besproken en afgesproken zijn.
Als de verkoper in het bestelproces alleen de methode van volledige betaling bij bestelling biedt, handelt de verkoper daarmee dus in strijd met het voortuitbetalingsverbod. Hetzelfde geldt als de verkoper de consument verplicht om 25% direct bij het plaatsen van de bestelling te betalen en de overige 75% voordat de levering plaatsvindt. Ook dan is de koper verplicht tot betaling van de volledige koopsom voor het moment van levering van het gekochte product.
Wat kan wel?
Je kunt voorkomen dat je in strijd met de wet handelt door in je bestelproces naast de mogelijkheid tot betaling direct bij bestelling ten minste één mogelijkheid op te nemen voor betaling (van tenminste 50% van de koopsom) achteraf (na levering). Denk hierbij aan betaling op basis van een bij of na levering te sturen factuur of betaling via een by now pay later-aanbieder. In dat geval verplicht je de consumentkoper namelijk niet tot vooruitbetaling, maar geef je daartoe simpelweg de keuze.
[1] Artikel 7:26 lid 2 BW: De betaling moet geschieden ten tijde en ter plaatse van de aflevering.
[2] Artikel 7:26 lid 2 BW.
