Doorberekenen onverwachte hoeveelheid materialen bij aanneming van werk?

Feiten en eerste aanleg

Een grondverzetbedrijf, de aannemer, voerde werkzaamheden uit voor Instaltech B.V., waaronder grondverzet en het bestraten van een perceel. De aannemer heeft daartoe ook materialen geleverd, waaronder zand, puin en klinkers.

Instaltech weigerde de laatste factuur te betalen, omdat zij vond dat de aannemer meer in rekening bracht dan volgens de overeenkomst was afgesproken. Volgens Instaltech was er een vaste prijs afgesproken. De aannemer wees op haar beurt juist op de manier waarop de offerte was opgesteld. Deze bevatte een tabel met de verschillende posten van werkzaamheden en materialen, uitgaande van de op dat moment geldende prijs van materialen en uitgaande van een te bestraten gedeelte van het perceel van 731 m2. Onder de tabel was de volgende tekst opgenomen: “Indien meer zand en/of puin nodig komt er een meerprijs” en “meer m2 straten dan in offerte € 14,50 / m2 meerprijs”. Uiteindelijk bleek het perceel groter en werd een veel grote hoeveelheid zand geleverd. Ook waren de materialen in prijs gestegen. Dit leidde ertoe dat de facturen hoger uitvielen dan de prijs als vermeld in de offerte.

In eerste aanleg volgde de kantonrechter het standpunt van Instaltech, dat partijen een vaste prijs hadden afgesproken en dat de facturen voor ‘meerwerk’ niet hoefde te worden voldaan. Wel volgde de kantonrechter de aannemer in haar standpunt dat de prijsstijgingen mochten worden doorberekend, nu dit was voorzien in de algemene voorwaarden.

De aannemer was het hier niet mee eens en ging in hoger beroep.

Oordeel Gerechtshof

Het gerechtshof ging er eerst vanuit dat er geen sprake was van meerwerk zoals bedoeld in art. 7:755 BW, nu er geen toevoegingen of veranderingen waren in de opdracht. Volgens het gerechtshof kwam het daarom aan op hetgeen tussen partijen was afgesproken.

Het gerechtshof oordeelde dat de teksten onder de tabel van de offerte erop duiden dat er sprake is van een overeenkomst met een gemengd karakter: een vaste prijs voor zover het te bestraten gedeelte niet groter is dan 731 m2 en een aanvullende prijs als dat terrein groter blijkt dan voorzien. Ook werd door het hof van belang geacht dat Instaltech wist dat de gegevens in de offerte waren gebaseerd op een schatting van de oppervlakte van het perceel. Instaltech stelde op haar beurt echter dat de aannemer bekend was, althans had kunnen zijn, met de daadwerkelijke perceelgrootte en daarom daarvan uit had moeten gaan in de offerte. Het hof oordeelde echter dat Instaltech akkoord was gegaan met een offerte waarvan zij wist dat deze gebaseerd was op schattingen.

Wel oordeelde het gerechtshof dat aannemer niet zonder meer alle werkzaamheden en materialen waarvan de prijs boven het geoffreerde bedrag uitkwam in rekening mocht brengen. Dat de facturen hoger uitvielen dan opgenomen in de offerte, lag namelijk aan drie factoren, welke het gerechtshof achtereenvolgens beoordeelde.

Ten aanzien van de prijsstijgingen van de materialen, oordeelde het hof dat deze in rekening mochten worden gebracht bij Instaltech, nu dit was voorzien in de algemene voorwaarden.

Ten aanzien van de meerprijs, doordat het perceel groter was dan geschat, oordeelde het gerechtshof als volgt. De aannemer moest 269 m2 meer bestraten en mocht dit op grond van de tekst in de offerte ook in rekening brengen. De aannemer deed dit voor een hogere prijs per m2 dan in de offerte was afgesproken, volgens de aannemer omdat de klinkers duurder waren geworden. Ook dit was volgens het hof toegestaan, gelet op de algemene voorwaarden.

Ook moest Instaltech meer betalen, omdat er een grotere hoeveelheid zand was geleverd. In de offerte was 331 ton zand opgenomen, terwijl er uiteindelijk 1463 ton was geleverd, ongeveer 4,5 keer zo veel dus. De aannemer had dit wel onderbouwd door het overleggen van weegbonnen. Het gerechtshof oordeelde echter dat Instaltech niet hoefde te verwachten dat de hoeveelheid zand zo vele malen groter zou zijn dan de hoeveelheid zoals deze in de offerte was opgenomen en het gerechtshof oordeelde dan ook dat de aannemer dit niet allemaal in rekening had mogen brengen. Het gerechtshof maakte een berekening van de redelijke verwachting die Instaltech mocht hebben, naar evenredigheid van de grootte van het perceel en oordeelde dat het overige in mindering moest worden gebracht op de factuur.

Conclusie en aanbevelingen

Uit dit arrest volgt dat er niet direct sprake is van meerwerk, wanneer de factuur hoger uitvalt dan de prijs in de offerte. De meerprijsclausule in de offerte vormde volgens het hof een zelfstandige contractuele grondslag, die los stond van het wettelijke kader.

Daarnaast laat dit arrest de belangen van een zorgvuldig geformuleerde offerte zien. Uit dit arrest blijkt wat de gevolgen zijn van een aannemingsovereenkomst met een gemengd karakter, waarbij er sprake is van een vast deel voor het basiswerk, aangevuld met een gedeelte dat volgens het hof ‘nog het meest lijkt op een afspraak dat het tot stand gebrachte werk op regie-basis in rekening mag worden gebracht’. Deze kwalificatie was rechtstreeks gebaseerd op de tekst van de offerte, wat het belang van een duidelijke formulering in de offerte benadrukt.

Contact

Wilt u meer informatie over dit onderwerp, wenst u advies in een lopende kwestie of wilt u bijgestaan worden in een procedure, neem dan vrijblijvend contact op met onze specialisten op het gebied van het bouwrecht: Rianne van Pelt, Tim Segers, Mara van Lierop en Inge Franken.