Werkgevers verstrekken met enige regelmaat een lening aan een werknemer, bijvoorbeeld voor de aanschaf van een auto, het overbruggen van een financiële tegenslag of om andere privéredenen. Zo’n lening kan echter kwalificeren als een overeenkomst van consumentenkrediet, hetgeen verplichtingen met zich meebrengt waaraan de werkgever als kredietgever moet voldoen. Het hof Den Haag heeft dit onlangs bevestigd in een zaak waarin een werkgever terugbetaling van een lening van een oud-werknemer vorderde.
De casus
Een werkgever had aan een werknemer een geldlening verstrekt van € 50.000, – tegen een jaarlijks rentepercentage van zeven procent. De werkgever en de werknemer hadden afgesproken dat de werkgever de bedragen die de werknemer niet tijdig terugbetaalde, mocht inhouden op het eerstvolgende salaris van de werknemer. Op enig moment is de arbeidsovereenkomst tussen partijen geëindigd, terwijl de geldlening nog niet volledig was terugbetaald. Na het einde van de arbeidsovereenkomst bleef terugbetaling van het resterende bedrag van de geldlening uit. De werkgever vorderde daarom in rechte betaling van bijna € 52.000, -.
De kantonrechter Den Haag oordeelde op 8 mei 2025 dat de geldlening kwalificeerde als een overeenkomst van consumentenkrediet. De vordering van de werkgever werd afgewezen omdat de werkgever niet had voldaan aan de wettelijke verplichtingen die voor een consumentenkrediet gelden, te weten de informatieverplichting en de kredietwaardigheidstoets.
Oordeel van het hof
De werkgever ging in hoger beroep en stelde zich op het standpunt dat de geldlening niet kwalificeerde als overeenkomst van consumentenkrediet en dat zij niet als kredietgever in de zin van artikel 7:57 BW kon worden aangemerkt. De geldlening had namelijk plaatsgevonden in het kader van de arbeidsverhouding en zou daardoor volgens de werkgever een onlosmakelijk onderdeel van de arbeidsovereenkomst met de werknemer zijn geworden.
Het hof volgde dit standpunt niet. Een overeenkomst van consumentenkrediet is een wettelijk gereguleerde overeenkomst waarbij een kredietgever aan een consument krediet verleent of toezegt in de vorm van uitstel van betaling, een lening of een andere soortgelijke betalingsfaciliteit. De door de werkgever verstrekte lening valt volgens het hof binnen deze definitie. Dat de werkgever niet alleen geldgever, maar ook werkgever was, maakt dit volgens het hof niet anders. De wet voorziet namelijk in een regeling voor deze situatie: wanneer een werkgever als nevenactiviteit rentevrij of tegen een jaarlijks kostenpercentage dat lager is dan gebruikelijk op de markt aan werknemers verstrekt, zijn de regels die zien op het verstrekken van consumentenkrediet niet van toepassing. In dit geval bedroeg de rente zeven procent. De werkgever heeft niet onderbouwd dat dit een lager percentage was dan gebruikelijk in de markt, en het hof zag ook geen aanleiding om dat percentage als zodanig te beschouwen. De uitzondering voor geldleningen van werkgevers aan werknemers was dus niet van toepassing.
Gevolgen voor de praktijk
Kwalificeert een lening als een overeenkomst van consumentenkrediet en is de uitzondering voor geldleningen van werkgevers aan werknemers niet van toepassing, dan gelden voor de geldlening de dwingendrechtelijke bepalingen voor overeenkomsten van consumentenkrediet. Partijen kunnen dan niet ten nadele van de consument van de wettelijke regels afwijken. Dit brengt voor de kredietgever concrete verplichtingen met zich mee: hij moet bijvoorbeeld bepaalde informatie aan de consument verstrekken in de precontractuele fase. Gebeurt dit niet, dan verricht de kredietgever een oneerlijke handelspraktijk en is hij aansprakelijk voor de schade die daardoor is ontstaan.
De wet biedt een uitzondering voor werkgevers en werknemers: wanneer het krediet als nevenactiviteit rentevrij of tegen een jaarlijks kostenpercentage dat lager is dan gebruikelijk op de markt aan werknemers wordt verstrekt, zijn de regels voor consumentenkrediet niet van toepassing. In dat geval hoeft dus niet aan de daarvoor geldende voorwaarden te worden voldaan, zoals de bovengenoemde informatieverplichting. Die uitzondering heeft echter een fiscale keerzijde. Een renteloze lening of een lening tegen een lagere dan marktconforme rente kan de werknemer namelijk een rentevoordeel opleveren, bestaande uit het verschil tussen de rente die de werknemer aan de werkgever betaalt en de rente die hij bij een commerciële geldverstrekker zou hebben betaald. Dat rentevoordeel kan worden aangemerkt als belast loon in natura, waarover loonheffingen zijn verschuldigd. Dat is anders als dit rentevoordeel wordt aangewezen als eindheffingsloon.
Conclusie
De uitspraak van het hof Den Haag benadrukt dat een lening aan een werknemer niet slechts een afspraak binnen de arbeidsrelatie is. Kwalificeert de lening als een overeenkomst van consumentenkrediet, dan gelden dwingendrechtelijke verplichtingen die op die overeenkomst van toepassing zijn. Valt de lening onder de werkgeversuitzondering, dan hoeft niet aan de dwingendrechtelijke verplichtingen te worden voldaan, maar kan een fiscaal risico in de vorm van belastbaar rentevoordeel ontstaan. Beide uitkomsten kunnen aanzienlijke (financiële) consequenties hebben. En volgens de uitspraak van de kantonrechter Den Haag kan het niet voldoen aan de dwingendrechtelijke verplichtingen behorende bij de overeenkomst van consumentenkrediet ook tot gevolg hebben dat een geldlening op een voormalig werknemer niet kan worden verhaald. Voor werkgevers die overwegen een lening aan een werknemer te verstrekken, is het dus verstandig om de structuur van een dergelijke lening vooraf zowel juridisch als fiscaal te (laten) toetsen.
Contact
Heeft u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met onze specialisten.
